Werkplan bomen: een krachtig sturingsinstrument
Tijdens onze regionale themabijeenkomsten horen we het regelmatig: met een goed uitgewerkt Werkplan bomen valt veel winst te behalen. Ook in onze Kennisbank zien we dat dit onderwerp veel wordt geraadpleegd. Reden genoeg om het Werkplan bomen deze keer extra uit te lichten.
Een Werkplan bomen is een gedetailleerd plan dat door de opdrachtnemer wordt opgesteld en ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de opdrachtgever. Het beschrijft hoe, in welke volgorde en binnen welke tijdsduur de werkzaamheden worden uitgevoerd. Daarmee vormt het werkplan een cruciale schakel tussen planvorming en uitvoering.
Cruciale stap: inzicht in kwetsbare boomzones
Voor de start van ieder project moet worden vastgesteld of er kwetsbare boomzones aanwezig zijn binnen het projectgebied. Het gaat hierbij niet alleen om bomen van de opdrachtgever, maar ook om bomen op aangrenzende percelen. Deze stap is essentieel om schade en risico’s in een vroeg stadium te voorkomen.
Wanneer is een Werkplan bomen nodig?
Of een Werkplan bomen moet worden opgesteld, kan worden bepaald met behulp van de beslisboom in Handboek Bomen. Deze helpt om per project inzichtelijk te maken welke voorbereidingsstappen noodzakelijk zijn, zoals een werkplan of een vooronderzoek via een Bomen Effect Analyse (BEA).
Wat bevat een Werkplan bomen?
Het Werkplan bomen bestaat uit twee belangrijke onderdelen:
- Boombeschermingsplan
- Bomenbalans
Een boombeschermingsplan geeft per boom of boomgroep een overzicht van de projectstatus (wel of niet handhaven) en beschrijft welke maatregelen en randvoorwaarden nodig zijn om de te handhaven bomen duurzaam in stand te houden.
De bomenbalans geeft inzicht in de directe effecten van het project op de aanwezige bomen. Daarnaast geeft het inzicht op het eindbeeld: wat is het effect op de bomen als ze hun volwassen omvang bereikt hebben.
Op deze manier krijg je inzicht in de aanwezigheid van boomkronen door de jaren heen en de bijdrage die bomen leveren aan de kwaliteit van de leefomgeving. Ook kan de bomenbalans worden getoetst aan de Landelijke Bomennorm. Zo kun je zien of een project past binnen de gemeentelijke of landelijke ambitie voor een gezonde leefomgeving.
Het werkplan volgt dezelfde processtappen als een BEA. Dat maakt dat de resultaten van een eerder uitgevoerde BEA direct kunnen worden benut bij het opstellen van het Werkplan bomen.
Eerst goedkeuren, dan uitvoeren
Werkzaamheden mogen pas starten nadat het Werkplan bomen door de opdrachtgever is goedgekeurd. Dit geldt onder andere voor:
- Werken rond bomen; denk hierbij ook aan opslag van materialen
- Aanleg van groeiplaatsen
- Het planten van bomen
- Het verplanten van bomen
Waar gaat het in de praktijk vaak mis?
In de praktijk zien we – en horen we terug tijdens onze themabijeenkomsten – dat het werkplan in de aanbestedingsfase vaak nog te globaal blijft. Hoewel het logisch is om in deze fase een werkplan op hoofdlijnen te maken, is het cruciaal dat dit na gunning wordt doorontwikkeld tot een concreet en gedetailleerd uitvoeringsplan, inclusief seizoensplanning.
De sleutel tot succes? Vertaal de afspraken naar de uitvoeringstekening. Pas op dat detailniveau kan er op locatie daadwerkelijk rekening worden gehouden met de bomen en de werkzaamheden.
Meer weten?
In de Kennisbank van het Norminstituut Bomen vind je het volledige artikel uit Handboek Bomen.
