Op donderdag 21 mei 2026 vond de Landelijke Gebruikersdag plaats in Theater aan de Parade in Den Bosch. Op deze inspirerende locatie kwamen professionals samen die werken met bomen in stedelijke omgeving, voor een dag vol kennisdeling, verdieping en ontmoeting. In deze fotoreportage kun je de sfeer goed proeven.
Welkom in Den Bosch
Na een warm ontvangst met koffie, thee en een echte Bossche bol, trapte Reinout Crince, lead urbanist bij de gemeente Den Bosch, het programma af. Hij gaf inzicht in de stedenbouwkundige ontwikkelingen van de stad en de rol van groen daarin. 800 Jaar is er geklust aan de stad. Den Bosch als landschapsstad, waarin de lange lijnen verbinding brengen, dat is de uitdaging van nu.
Nieuwe samenwerking
Voorzitter Niek van ’t Wout gaf een bestuursupdate namens Norminstituut Bomen. Daarbij werd afscheid genomen van Rogier Mulder en Peter Huis in ´t Veld voor hun inzet binnen het bestuur. Dirk Doornenbal werd van harte welkom geheten als nieuw bestuurslid en vertegenwoordiger van de bedrijvencommissie.
Met trots werd de krachtenbundeling van Norminstituut Bomen en Praktijk Centrum Bomen aangekondigd. Door deze samenwerking, waarbij Praktijk Centrum Bomen onderdeel wordt van de stichting, worden kennisontwikkeling, normering, opleidingen en examens beter op elkaar afgestemd. Zo ontstaat een toekomstbestendig kennis- én opleidingsinstituut dat de kwaliteit en professionaliteit binnen de bomensector verder versterkt.
Wereldwijde trends
Cecil Konijnendijk, directeur van het Nature Based Solutions Institute, nam de aanwezigen mee in de wereldwijde trends binnen het vakgebied en de betekenis daarvan voor stedelijk groen en boombeheer. Als waardering voor zijn bijdrage aan het vakgebied ontving hij een persoonlijke award voor zijn professionele oeuvre.
Handboek Bomen in een nieuwe jas
Na een korte pauze volgde een belangrijk moment: de onthulling van Handboek Bomen 2026 door Jos van Seters en Maartje Pinxteren. Handboek Bomen heeft een volledige vernieuwde opzet en vorm en is opgebouwd als tweeluik: links normen en kwaliteitseisen en rechts de toelichting en duiding. Deze nieuwe opzet maakt het handboek toegankelijker en gebruiksvriendelijker.
Daarnaast is een aantal belangrijke elementen toegevoegd zoals de Landelijke Bomennorm, een gevalideerde definitie- en bomensortimentslijst. Ook is Handboek Bomen meer datagericht geworden. De technische eisen en de inhoudsindeling zijn grotendeels gelijk gebleven.
Ook deze keer is Handboek Bomen met veel inzet en grote zorg tot stand gekomen, in samenwerking met en gevalideerd door vertegenwoordigers vanuit de vakwereld. Dit werd dan ook beloond met een staande ovatie van het publiek.
Standaard Uitwisselingsformaat
Nieuw is ook het Standaard Uitwisselingsformaat (SUF) Handboek Bomen. Dit werd toegelicht door Frank Jan Uittenbogaart (DG Groep) en Jan‑Peter Reumerman (Investree).
SUF-handboek Bomen is ontwikkeld door Norminstituut Bomen in samenwerking met dataleveranciers. Met deze standaard kunnen boomdata eenduidig en betrouwbaar uitgewisseld worden tussen verschillende (boom)beheer- en inspectiesystemen. Dit draagt bij aan een betere samenwerking binnen de sector en hogere datakwaliteit in het boombeheer.
Optimaliseren op basis van boomkroonvolume
Het ochtendprogramma werd afgesloten met het Project Treemark, gepresenteerd door wethouder Roy Luca van de gemeente Woerden. In dit project stond niet het aantal bomen centraal, maar de beschikbare ruimte en kwaliteit van de groeiplaats.
Op basis van Handboek Bomen is per wijk is gekeken naar de behoefte aan boomkroonvolume en de groeiplaats die hiervoor per boom nodig is. Deze aanpak draagt bij aan het maximaliseren van ecosysteemdiensten, zoals verkoeling, luchtkwaliteit en waterberging.
Veranderd stedelijk klimaat
Het veranderende klimaat stelt bomen voor nieuwe uitdagingen, zoals hittestress, droogte, wateroverlast en bodemverzilting. Welke bomen kunnen het veranderend stedelijk klimaat aan? En wat kunnen we vandaag al planten voor koelte, gezonde lucht en een leefbare stad in 2100? Marc Ravesloot (Wageningen University & Research) deelde de data-gedreven inzichten uit CSI Trees en ging in op de vraag welke bomen toekomstbestendig zijn in een stedelijke omgeving.
Groeiboek Bomen, kabels en leidingen
Joost Claassen en Marjolein van der Ploeg van Centrum Ondergronds Bouwen presenteerden het Groeiboek Bomen, kabels en leidingen, waarin de afstemming tussen bovengrondse en ondergrondse belangen centraal staat.
Door kennis over de interactie tussen bomen, kabels en leidingen te vergroten, inzicht te geven in oplossingen en praktische maatregelen te bieden, helpt het groeiboek om conflicten te voorkomen en negatieve effecten te beperken.
Baten van bomen in euro’s
De laatste ontwikkelingen rond de richtlijn EuroTrees werden toegelicht door Melanie Brunings (Norminstituut Bomen). Deze richtlijn maakt het mogelijk om de financiële waarde van de gezondheidsvoordelen van bomen te berekenen.
EuroTrees werkt met boomkroonvolume als basismaat voor ecosysteemdiensten: hoe groter de boom, hoe groter de baten. Met behulp van het boomwaarderingscijfer wordt ook de kwaliteit van de boom meegenomen in de berekening.
Aansluitend gaf Paul Schenderling, econoom en algemeen directeur van Sufficiency, een reflectie op de maatschappelijke en economische waarde van bomen.
Afsluiting en ontmoeting
Aan het einde van de dag ontvingen alle deelnemers Handboek Bomen 2026 en was er gelegenheid om na te praten. Tijdens het informele slot werd opnieuw duidelijk hoe waardevol deze dag is als ontmoetingsplek voor iedereen die zich professioneel inzet voor bomen en groen in Nederland.
Samen werken we aan een gezonde leefomgeving.
